Wie redt de sociale infrastructuur van Nederland?

In de werkwijze van Activaat kijken we steeds naar de 5 componenten van conditie, zijnde; kracht, lenigheid, uithoudingsvermogen, coördinatie en snelheid. Die metafoor loslatend op het gros van de sportverenigingen, dan valt er winst te behalen in de conditionele toestand.

De verenigingen staan namelijk enorm onder druk. Er is de overheid die via allerlei impulsen en subsidies verenigingen aanzet tot meer ondernemerschap. Er is ook de terugtrekkende overheid die steeds meer de verantwoording bij de vereniging neerlegt en hen deelgenoot maakt van financiële problemen, onder andere door de huur van accommodaties flink te laten stijgen. Aan de andere kant is er de teruglopende bereidheid van leden om onbetaald verenigingswerk te doen, ook wel vrijwilligerswerk geheten. De leden gedragen zich meer en meer als consument.

Intrinsieke motivatie
Iedereen onderkent dat de sportvereniging van enorm sociaal-maatschappelijk belang is. Een ongekend sociaal bindmiddel, zoals ook Koningsdag eens per jaar. De afgelopen jaren is er met diverse projecten geprobeerd verenigingen te stimuleren om ondernemender te worden. Onder andere met de proeftuinen van NOC*NSF. In dat kader zijn projecten geslaagd en mislukt. Daar waar geen intrinsieke motivatie heeft gezeten bij de vereniging, is niet of nauwelijks vooruitgang geboekt. Subsidiepot leeg en einde project.

Er zijn ook ijzersterke voorbeelden waar van onderop is gewerkt aan een financieel en organisatorisch gezonde vereniging. SV Twello is daar een geweldig voorbeeld van. Daar is vanuit een duidelijke missie, visie en strategie gewerkt aan de organisatie.

Cruciaal
is in mijn ogen de inzet op coördinatie door middel van een betaalde kracht. Hij/Zij kan geformuleerd beleid uitvoeren en is aan te spreken op resultaat als de doelen duidelijk zijn geformuleerd. Het ontbreekt de doorsnee vereniging aan lenigheid om vernieuwingen te kunnen realiseren. Lenigheid in de financiën door gebrek aan middelen. Lenigheid in de organisatie, door gebrek aan tijd om zaken uit te voeren. Lenigheid in de cultuur, doordat 5% van de leden iedere vooruitgang in de weg staat en oubolligheid in stand houdt.

Geslaagde voorbeelden zoals SV Twello beschikken over een geweldige bestuurlijke coördinatie, energie, uithoudingsvermogen en drive om succes te behalen. Bestuurlijk is er met dynamische kracht ingezet op verandering door eindeloos de boodschap te blijven herhalen. Elprodunoschi De snelheid waarmee dergelijke trajecten verlopen is laag, maar het succes groot.

Nu het staat, is het uithoudingsvermogen groot. Er is een gezonde financiële basis met inkomsten vanuit diverse hoeken en de organisatiestructuur is helder. Er is in alle opzichten kracht om verdere vernieuwingen door te voeren. Maar hoeveel van dit soort succesvolle voorbeelden zijn er?

Links om of rechts om
Dat de verenigingen in de samenleving van essentieel belang zijn is helder en door iedereen onderkend. Maar heel veel verenigingen hebben het moeilijk om organisatorisch en financieel de boel overeind te houden. Ze zijn vaak zelf niet of nauwelijks in staat een omslag te realiseren. Het ontbreekt aan lef, tijd en geld en er is de Algemene ledenvergadering die neuzelt over punten en komma’s.

Laten we verenigingen failliet gaan en organiseren we daarmee een enorm maatschappelijk probleem of moet de overheid bijspringen?

Wat de langzame weg vereist is bekend, maar kan er zolang gewacht worden. Ik zie kansen te over om verenigingen te helpen de transitie te maken. Transitie is met de veranderingen in de jeugdzorg en de WMO sowieso al een modern woord, dus laten we daarbij aansluiten. De kracht van sport is ongekend groot. Het is dé natuurlijke ontmoetingsplek. Alle sociale lagen uit de samenleving ontmoeten elkaar bij de vereniging. Benut die kracht als gemeente. Zet in op een centrale rol van de sportvereniging als verbindende factor in de wijk. De plek waar overdag een activiteitenaanbod plaatsvindt in het kader van jeugdzorg of de WMO. Waar onderwijs plaatsvindt. Waar arbeidszoekenden in het kader van re-integratie werkzaamheden kunnen verrichten, in plaats van of samen met leden.  Op die manier wordt een behoorlijk deel van de vrijwlligersproblematiek opgelost. Een prachtige sociale innovatie.

Het heeft nog een ander niet onbelangrijk voordeel. De exploitatie tekorten op wijkcentra zijn vaak enorm door gebrek aan belangstelling van de bevolking en/of gebrek aan ondernemerschap bij de beheerder/exploitant. Breng de activiteiten uit de wijkcentra over naar de vereniging en huur overdag de ruimtes in de clubaccommodaties. Van de velden bent u veelal al eigenaar. In ruil daarvoor moet de vereniging (mede) investeren in een verenigingsmanager om overdag de boel te coördineren. Daarmee kan het wijkcentrum met een lage bezettingsgraad worden gesloten en verdwijnen gemeentelijke exploitatie tekorten op het maatschappelijk vastgoed.

Zo wordt de organisatie structuur rond de vereniging versterkt, ontstaat er een betere, stabiele mix aan inkomsten en wordt de slagingskans van allerlei overheidsprojecten stukken groter. Kortom; zo redden we de sociale infrastructuur van Nederland!