Buiten gebaande paden 1 ‘Dreekegmo accommodatiebeleid’

Omgekeerd accommodatiebeleid

De bezuinigingen waar gemeentes voor staan zijn fors. Er wordt gedacht, er worden plannen gemaakt, er wordt gewikt, er wordt gewogen, er wordt bedacht hoe de oppositie zal reageren. Wat moeten we in stand houden voor onze bewoners, tot welke huisvestingsvraag leidt de decentralisatie van de WMO, jeugdzorg en Participatiewet? Hoe komen we tot een betere exploitatie van ons maatschappelijk vastgoed?

dsresource

Accommodatiebeleid
Het ontwikkelen van accommodatiebeleid is één van de mogelijkheden om bezuinigingsmogelijkheden in beeld te brengen. De exploitatie van maatschappelijk vastgoed is vaak niet al te florissant. Wijkcentra, brede scholen en sportkantines hebben veelal een lage bezettingsgraad. De oorzaak kan divers zijn. Geen vraaggestuurd programma aanbod maar een, blijkbaar, oninteressant aanbodgericht programma. Of überhaupt nauwelijks interesse van de wijk in bijvoorbeeld een wijkcentrum.

In dergelijke processen om te komen tot accommodatiebeleid worden bewoners veelal meer of minder meegenomen in het proces. Vanuit democratisch oogpunt natuurlijk machtig en prachtig. Maar daarmee is de burger niet echt betrokken. Hij wordt niet echt lotgenoot van het plan. Hij krijgt niet de verantwoording en als het misloopt trekt de burger in ieder geval niet persoonlijk de portemonnee. Het is ook makkelijk roepen als het je eigen portemonnee niet raakt. Misschien is het betrekken van de burger in dergelijke processen wel meer de legitimatie om de politiek mee te krijgen in de besluitvorming. Hoewel uit eigen ervaring is gebleken dat over heel veel van die plannen nooit een ei wordt gelegd, het in de kast verdwijnt en de volgende wethouder een soortgelijk onderzoek laat uitvoeren met dito resultaat.

Het kan ook anders, het kan omgekeerd!
Als we de wensen van de burger nu echt zo van belang vinden, waarom geven we ze dan niet mede de verantwoording over het al dan niet open houden van voorzieningen nu er bezuinigingen moeten plaatsvinden? Stapsgewijs zou ik me de volgende werkwijze kunnen voorstellen.

We organiseren een lokale marktplaats waarin alle eigenaren van maatschappelijk vastgoed hun ruimtes kunnen aanbieden voor maatschappelijke activiteiten. Sportverenigingen, zorgcentra, kerken, Kulturhusen, et cetera. Maatschappelijk ondernemerschap van de eigenaren van het vastgoed zal bepalen wie welke ruimte tegen welk tarief wil aanbieden. Het levert, naar verwachting, een verschuiving van activiteiten op. Misschien leidt het er wel toe dat het gemeentelijk zwaar gefinancierde vastgoed met extra leegstand te maken krijgt. Blijkbaar is een andere locatie voor de aanbieders van de activiteiten dan interessanter en kunnen eigenaren hun conclusies daaraan verbinden. Activiteiten die resteren in deze blijkbaar niet interessante accommodaties hevelen we in goed overleg over naar accommodaties die daar nog ruimte voor bieden. De kostprijsdekkende huur zal immers de pan uitrijzen voor de overblijvers.

In het kader van de decentralisaties van de WMO, Jeugdzorg en Participatie stel ik voor dit in eerste aanloop wijkgericht aan te pakken. Wijkgericht, houdbaar financierbare voorzieningen en burgerparticipatie zijn de woorden van nu.

Wijkoverstijgende activiteiten zullen zo ook hun weg vinden naar de meest aantrekkelijke aanbieder van een accommodatie. Niet alles kan in de wijk plaatsvinden en het is altijd voor iemand het verst fietsen.

Resultaat

Geen ellenlange onderzoeken, maar een pragmatische aanpak. Exploitanten van maatschappelijk vastgoed, waarvan de investerings- en kapitaalslasten door de gemeente worden gedragen, zal goed duidelijk moeten worden gemaakt, dat het dichten van de gaten in de kas aan het einde van het jaar geen optie is. Dit om te voorkomen dat men op andermans zakken de huurprijs laat zakken.

Het zal veel voorlichting en verbindend vermogen vragen om het te realiseren, maar clubjes, verenigingen en anders georganiseerd verband kunnen wel zelf kiezen waar ze het liefst en tegen de beste voorwaarden hun activiteiten uitvoeren. De exploitatie van een aantal maatschappelijke voorzieningen krijgt een geweldige boost en politiek zal het weinig weerstand opleveren. Activiteiten die nergens onder dak kunnen komen, omdat alles te duur is, blijven over. Of u die als gemeente toch wilt handhaven is aan u. Ik vraag me dan af wie er op zit te wachten en of het reëel is er zoveel geld voor uit te trekken. Mochten die activiteiten echt overeind moeten blijven om welke reden dan ook, dan kan, zeker in deze tijd, er wellicht beter commercieel gehuurd worden.

Ik verwacht dat de verenigingen als grote winnaars uit de bus komen. Daar zit het schoolvoorbeeld van burgerparticipatie en zijn de exploitatielasten door de zelfwerkzaamheid relatief laag. Sociaal ondernemerschap van al dit soort partijen zal een boost krijgen.

Ik ben er van overtuigd dat u met deze , wellicht wat onorthodoxe, maar zakelijke, marktgerichte aanpak een flinke bezuinigingsslag kunt maken. Het leidt in ieder geval tot draagvlak bij de gebruikers. Ze kunnen immers zelf kiezen. Dat daarmee wellicht gemeentelijke accommodaties leeg komen te staan kan een gevolg zijn.

Wie durft de uitdaging aan deze aanpak op te pakken?